اصول اخلاقی انتشار مقاله

 اصول اخلاقی انتشار مقاله

در دو فصلنامه «علم و فناوری در مهندسی مکانیک»

 

ضمن‌ سپاس از همکاری‌ نویسندگان محترم با مجله‌ی‌ تخصصی «علم و فناوری در مهندسی مکانیک»، ذیلاً ضوابط‌ درج‌ مقالات‌ را در این‌ مجله‌ برای‌ مزید اطلاع‌ اعلام‌ می‌دارد:

1- ضروری است مقاله ی ارسالی از موضوع و محتوای جدید و به روز علمی برخوردار باشد.

2-  مسئوولیت مطالب مندرج در مقاله بر عهده ی نویسندگان آن است.

3- ارسال هم زمان مقاله و یا بخشی از آن به صورت (فارسی‌ و انگلیسی‌) به سایر مجلات، خلاف مقررات اخلاقی است.

4 – ضروری است ضمن بهره گیری از پژوهش های مشابه به روز، اصل امانت داری در نگارش مقاله رعایت شود.

5 – از برهان و استدلال کافی در نتیجه گیری استفاده شود.

6- تأمل و تعمق در نگارش دست نوشته و ارائه یافته ها و پرهیز از شتاب زدگی در انعکاس دستاوردهای مقاله از نقش بسزایی برخوردار است.

7- حذف و یا اضافه کردن و یا تغییر نام نویسندگان و همچنین تغییر نویسنده ی مسئول بعد از تکمیل فرم انحصار چاپ، امکان پذیر نیست.

    • لازم‌ به‌ ذکر است‌ که‌ درج‌ مقالات‌ در مجموعه‌ مقالات‌ سمینارها و کنفرانس‌ها در این‌ مورد مستثنی‌ هستند.

 

 اصول اخلاقی انتشار مقاله

 اصول اخلاقی دو فصلنامه تخصصی «علم و فناوری در مهندسی مکانیک» بر مبنای راهکارهای ارائه شده از سوی کمیته اخلاق نشر (COPE) تهیه و تدوین شده است و دو فصلنامه تخصصی «علم و فناوری در مهندسی مکانیک» از قوانین COPE بطور کامل تبعیت می کند. انتظار می‌رود تمامی دست‌اندرکاران این مجله از جمله نویسندگان، سردبیر، هیأت تحریریه، داورها، مسئولان و کادر دفتری به این اصول اخلاقی پایبند باشند. مسلم است هر گونه سرقت علمی یا رفتارهای غیراخلاقی، منجر به حذف مقاله از فرایند داوری خواهد شد. این منشور جهت تعیین وظایف و تعهدات سردبیر، نویسندگان، اعضای هیأت تحریریه و داورها تنظیم شده است:

 رعایت حقوق مالکیت فکری: 

تلاش خواهد شد با ارائه‌ی دقیق مشخصات نویسندگان کلیه‌ی حقوق معنوی آن‌ها محفوظ مانده و از انتشار مطالب ارائه شده به این مجله توسط سایرین ممانعت به‌عمل آید. همچنین مقالات پیش از چاپ در مجله، به هیچ عنوان در اختیار دیگران قرار نگرفته و صرفاً مسئولین مجله به آن‌ها دسترسی خواهند داشت.

 داوری علمی، تخصصی و منصفانه: 

تصمیم‌گیری در مورد اعتبار علمی مقاله‌ها در هر مرحله‌ای، بدون توجه به خصوصیات جنسیتی، قومی، نژادی، و گرایش‌های جنسی، مذهبی، سیاسی و عقیدتی انجام گرفته و کلیه‌ی مقاله‌ها بدون ذکر نام نویسنده به داور/داوران تخصصی ارجاع می‌شود.

 حفظ محرمانگی: 

مشخصات نویسندگان تا قبل از مرحله‌ی چاپ و داورها همواره به‌طور محرمانه مورد محافظت قرار گرفته و جز مسئولین مجله، هیچ فرد دیگری به مشخصات مورد اشاره و نیز فایل مقاله‌ها دسترسی نخواهد داشت.

 

  وظایف اخلاقی نویسندگان

۱. مسئولیت نهایی محتوای مقاله بر عهده نویسنده (یا نویسندگان) مقاله است . از این رو، نویسندگان موظفند با دقت به تفسیر و تحلیل دیدگاه های خود بپردازند. همچنین مقاله باید حاوی جزئیات و منابع کافی  باشد به نحوی که امکان دسترسی سایر پژوهشگران به مجموعه داده‌های یکسان، جهت تکرار پژوهش وجود داشته باشد.

۲. مقاله باید کاری جدید و اصیل باشد، یعنی حاصل مطالعات، تجربه‌ها و پژوهش‌های خود نویسنده یا نویسندگان باشد. در نتیجه مقاله حاوی کپی برداری از پژوهشهای دیگران (ولو به صورت مستند) یا تکرار ایده های دیگران، قابل پذیرش نیست.

۳. نویسنده نباید مقاله یا بخشی از آن را هم زمان به نشریه دیگری ارسال کند.

۴. نویسنده مقاله باید در پژوهش خود از هر نوع رفتار غیر اخلاقی پژوهشی از قبیل: جعل داده ها، تحریف داده ها، سرقت علمی، بهره گیری از دیگران برای انجام پژوهش و ذکر نام خود به عنوان نویسنده، ارسال مجدد مقاله یا بخشی از مقاله خود که در نشریات داخلی یا خارجی به چاپ رسیده است، پرهیز کند.

۵. مقاله باید از هر نوع سرقت علمی (از آثار خود یا دیگران، اعم از نقل عبارت یا نقل به مضمون یا سرقت ایده دیگران بدون استناد) عاری باشد و نویسندگان موظفند قبل از ارسال مقاله به مجله، از درستی و صحت کار خود مطمئن باشند

۶. نویسندگان موظف‌اند هر گونه تضاد منافعی را که احتمالاً بر نتیجه پژوهش و یا تفسیر یافته‌های آنها  تأثیرگذار بوده و یا باعث تعارض احتمالی با منافع سایر مؤسسات یا افراد باشد مطرح کنند. منابع مالی حامی پژوهش نیز باید ذکر شود.

۷. اگر نویسنده‌ای متوجه اشتباه یا بی‌دقتی مهمی در اثر خود شود، موظف است مراتب را به‌ سرعت به سردبیر مجله اطلاع داده و در فرآیند بازبینی و اصلاح مقاله همکاری نماید.

۸. نویسنده مسئول باید همزمان با ثبت مقاله، اسامی و اطلاعات همه نویسندگان همکار را نیز در سامانه ثبت کند و پس از آن نام نویسنده دیگری را اضافه نکند.

۹. لازم است فرم تعهد نامه توسط همه نویسندگان مقاله امضا و همراه با مقاله ارسال گردد. مسئولیت درستی محتوای مقاله با همه نویسندگان است .

۱۰.  مقاله باید از هر نوع تبعیض نژادی، قومی، جنسیتی و سیاسی عاری باشد.

۱۱. برای رعایت محرمانه بودن فرایند ارزیابی، نویسندگان باید در مقاله از ارائه هر گونه اطلاعاتی که  منجر به شناخته شدن آنها شود پرهیز کنند.

 

وظایف اخلاقی داوران

۱. داوران باید با بررسی محتوایی و کیفی مقاله، به سردبیر و اعضای هیأت تحریریه در پذیرش یا رد مقاله کمک نموده و با ارسال اصلاحیه به نویسندگان، در ارتقای سطح کیفی مقاله و مجله سهیم ‌باشند.

 ۲. داور انتخابی می بایست بلافاصله پس از بررسی خلاصه مقاله، سردبیر نشریه را از تصمیم خود در مورد پذیرش یا عدم پذیرش داوری (به دلیل نبودن موضوع مقاله در حوزه کار داور، کمبود وقت یا ...) مطلع نماید. و در صورت پذیرش داوری، مقاله را در زمان مقرر داوری کند.

۳. اگر مقاله خارج از حوزه تخصص داور است باید از ارزیابی آن امتناع ورزد.

۴. داوران باید به محرمانه بودن فرایند ارزیابی احترام بگذارند و نباید اطلاعات مربوط به مقاله را قبل، حین و بعد از داوری در اختیار دیگران قرار دهد.

۵. داوران باید مقالات را به طور عینی، بیطرف و عادلانه ارزیابی کنند و از جهت‌گیری‌های شخصی در توصیه‌ها و قضاوت‌های خود اجتناب کنند. داوری مقالات می بایست بر اساس مستندات علمی و استدلال کافی باشد و با وضوح و روشنی بیان شود و از دخالت دادن مسائل قومی، ملیتی، نژادی، سیاسی، مذهبی و جنسیتی در داوری پرهیز شود.

۶. داوران موظف‌اند منابعی را که نویسنده به آنها ارجاع داده شناسایی و بررسی نمایند. هرگونه نتیجه‌گیری و مباحث مطرح شده باید مستند باشد. همچنین داوران موظف‌اند درصورت مشاهده هر گونه شباهت یا هم‌پوشانی بین اثر ارسالی و مقاله‌ای دیگر، مراتب را به سردبیر اطلاع دهند.

۷. داوران نباید از اطلاعات یا ایده‌هایی که در فرایند ارزیابی به دست آورده‌اند، برای منافع شخصی استفاده نمایند. همچنین لازم است از ارزیابی مقالاتی که از نظر آنها مشمول تضاد منافع اعم از منافع مشترک مالی، سازمانی، شخصی و یا هرگونه ارتباط یا پیوندهای دیگر با شرکت‌ها، نهادها یا افراد مرتبط با مقالات است، امتناع کنند.

8. در صورتی که داوران مقاله متوجه شدند مقاله برای نشریه دیگری ارسال شده است یا اینکه مقاله برگرفته از آثار چاپ شده یا چاپ نشده دیگران است باید سردبیر را در جریان قرار دهند.

9. داوران نباید داوری مقاله را بدون اطلاع سردبیر،  به شخص دیگری واگذار کنند.

 

  معنای سرقت علمی

** قابل ذکر است مطابق کمیته اخلاق بین المللی نشر (کوپ) مراد از سرقت علمی این است نویسنده مطالب یک اثر چاپ شده یا نشده (مقاله، کتاب، پایان نامه) را (عینا یا با تغییر در عبارات ولی با حفظ سبک نگارشی نویسنده اول، یا با عبارت و سبکی متفاوت)، یا ایده دیگران را بدون استناد به منبع اصلی، در مقاله خود ذکر کرده باشد. در سرقت علمی تفاوتی نمی کند نویسنده مطالب چاپ شده قبلی خود را بدون استناد به اثر اولیه مجدداً به چاپ برساند یا مطالب چاپ شده یا چاپ نشده دیگران را در هر صورت استفاده از آثار دیگران بدون آنکه به آنها ارجاع داده شود و تلقی آن به عنوان اثر خود، سرقت علمی محسوب می شود.

 

*** نشریه علم و فناوری در مهندسی مکانیک تلاش دارد تا از هر نوع سرقت علمی در مقالات پیشگیری کند. از این رو همه مقالات، قبل از داوری اولیه توسط سردبیر و مجدداً قبل از چاپ،  از طریق نرم افزار همیاب (برای مقالات فارسی) مشابهت یابی می شوند. در صورتی که مشخص شود در مقاله سرقت علمی صورت گرفته است، مقاله، در هر مرحله ای که باشد رد می شود.  اگر بعد از چاپ مقاله مشخص شد نویسنده ای مرتکب سرقت علمی شده است مقاله از روی سایت مجله برداشته شده و هیات تحریریه در جریان قرار می گیرند. در صورتی که مشخص شود نویسنده عمداً مبادرت به سرقت علمی کرده مراتب سرقت به اطلاع مسئولین مرتبط دانشگاه می رسد و با وی برخورد قانونی می شود و در صورتی که مشخص شود سهواً مرتکب سرقت شده، علاوه بر اینکه نویسنده حق ندارد از این مقاله برای ارتقا یا ترفیع سالانه استفاده کند مجله دیگر مقالات نویسنده مذکور را پذیرش نخواهد کرد.